Strach to pierwotna emocja, będąca reakcją na konkretne, realne zagrożenie. Ma znaczenie ewolucyjne i przygotowuje nasz organizm do walki lub ucieczki. Jako wierna fanka horrorów lubię oglądać straszne filmy i bać się, ale jednocześnie chcę wiedzieć w jaki sposób radzić sobie ze strachem. Zapraszam do czytania.
Czy strach ma wielkie oczy?
Strach to ważna reakcja, dzięki której wiemy, że w naszym otoczeniu znajduje się coś co nam zagraża, związana jest z jakimś konkretnym obiektem lub sytuacją. Jest to ewolucyjna reakcja, dzięki której nasi przodkowie przeżywali oraz mieli szansę unikać drapieżników i niebezpieczeństw. Strach jest niezbędny do przetrwania gatunku.
W momencie strachu pojawia się w naszym organizmie reakcja „walcz albo uciekaj” lub następują zamrożenie, a w naszym ciele dochodzi do wyrzut adrenaliny, rozszerzenia źrenic, przyspieszenia tętna i oddechu, a nasze mięśnie napinają się. Mobilizacja naszego organizmu jest bardzo istotna, zmusza nas do zmiany zachowania, jest ostrzeżeniem.
Tutaj warto dodać, że strach to coś innego niż lęk, który jest mniej konkretny, bardziej wyobrażony, o nieokreślonym źródle, może być długotrwały i jest nieadaptacyjny. Ale ze względu na to, że lęk bardzo przypomina strach, oba te uczucia mają podobne reakcje fizjologiczne, często nie potrafimy ich rozróżnić, a techniki oswajania ich są podobne.
Jak sobie radzić ze strachem lub lękiem?
Ważna jest samoobserwacja i nazywanie emocji. Poznanie mechanizmów lęku i strachu, w tym fizjologicznych reakcji, pomaga w ich kontroli. Zwracajmy uwagę na reakcje naszego ciała i myśli, które się pojawiają. Gdy bardzo się boimy, mówmy do siebie lub innych o tym co czujemy. Możemy prowadzić dziennik i zapisywać myśli oraz sytuacje, które wywołują w nas lęk, szukając wzorców. Pomoże nam to oswajać ten stan stopniowo i stawić w końcu mu czoło.
Często się zdarza, że negatywne myśli są nieadekwatne i powodują u nas pogorszenie stanu psychicznego, warto wtedy stosować afirmację i za pomocą pozytywnych zdań zakwestionować te negatywne myśli, zmieniając perspektywę i ostatecznie zastąpić te nieadaptacyjne myśli bardziej konstruktywnymi. Zmiana perspektywy pomaga nie koncentrować się na problemach, a szukać rozwiązań i szans.
Gdy strach powoduje u nas silną reakcję ciała, warto stosować odpowiednie techniki oddechów np. głębokie, powolne oddechy przeponowe lub metoda 4-7-8 (wdech na 4, zatrzymanie na 7, wydech na 8). Inna metodą są medytacja czy joga, pomagają holistycznie łącząc ciało, oddech i umysł, dzięki temu odzyskujemy równowagę.
Gdy jesteśmy zdrowi i dbamy o nasz styl życia, jesteśmy mniej podatni na lęk i strach. Ruch, dieta, unikanie używek czy aktywność fizyczna uwalnia endorfiny i redukuje stres. To w jaki sposób dbamy o siebie, ma ogromny wpływ na to jak reaguje nasze ciało. Warto pamiętać, że używki, mimo dawania chwilowej ulgi, po dłuższym używaniu bardzo nasilają stany lękowe, napady paniki oraz objawy nerwicowe.
Czasami jednak samodzielne metody nie działają, wtedy warto skontaktować się z psychologiem lub innym specjalistą. Z własnego doświadczenia wiem, że terapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest bardzo skuteczna w leczeniu zaburzeń lękowych.
Podsumowanie
Pamiętajmy, że warto uczyć się umiejętności rozpoznawanie własnych emocji. Jest to kluczowe i związana z inteligencją emocjonalną. Ludzie, którzy mają wysoką inteligencję tego typu, lepiej zarządzają swoim stresem, budują lepsze relacje z innymi, lepiej i mądrzej funkcjonują poprzez podejmowanie skuteczniejszych decyzji. Nie ma emocji dobrych i złych, a dzięki temu, że umiemy je rozpoznawać i je regulować, nasze życie jest pełniejsze i jesteśmy zdrowsi. Emocje dostarczają nam cennych informacji o nas samych i zamiast uciekać, uczymy się wykorzystywać je jako wskazówki do działania.