Horror to gatunek, którego celem jest wywoływanie u odbiorcy strachu, niepokoju i grozy, stosuje się w nim różne techniki, żeby się to udało. W książkach korzysta się z niepokojących opisów i budowania nastroju słowem. W filmach wykorzystuje się specjalne wizualne efekty, niepokojące dźwięki czy muzykę. Horror ma wielu fanów, ale ma także zaciekłych wrogów. Ale jak właściwie wpływają na nas horrory?
CZYM JEST HORROR?
Horror ma straszyć, ale ma także o wiele ważniejszą rolę: interesuje się tematami nadprzyrodzonymi, problemami psychologicznymi i mrocznymi aspektami ludzkiej psychiki, stając się soczewką wielu ważnych społecznie spraw, dotykając także tematów tabu. Motywy w nim są przeróżne, wszystkie mają wywoływać w nas napięcie, szok, strach, grozę a nawet obrzydzenie. Horror ewoluował i dzisiaj jest o wiele bardziej skomplikowany niż kiedyś, porzucił właściwie klasyczne potwory i zainteresował się bardziej subtelnymi, równie groźnymi, lękami psychologicznymi i społecznymi. Jest to gatunek elastyczny i cały czas popularny, oferuje świetną rozrywkę, ale jest też szansą do inspiracji i głębokiej refleksji.
Pozytywny wpływ…
Niektórzy traktują horror jak świetną rozrywkę, wielu umożliwia on emocjonalne oczyszczenie (katarsis) poprzez wywołanie strachu w bezpiecznych warunkach. Staje się on wtedy naszym wentylem bezpieczeństwa, dając poczucie kontroli nad strachem, uczy nas jak sobie z nim radzić. Oglądanie strasznych historii może stać się impulsem do przepracowanie indywidualnych lęków, traum i tabu, a kontakt z takimi historiami to niezły trening regulacji emocji i zwiększania naszej odporności psychicznej.
Horrory wyrywają nas z foteli i to czasami dosłownie, ale są po prostu idealną rozrywką na wspólne spędzanie czasu z przyjaciółmi, zwiększają naszą empatię i pomagają w socjalizacji. Oglądanie strasznych scen wywołuje w nas naturalną i adaptacyjną reakcję „walki lub ucieczki”, uwalniając adrenalinę, podnosząc tętno i ciśnienie, co daje intensywne doświadczenie, dlatego przyciąga tak wiele osób, które tego potrzebują. A niektóre (niezbyt poważne) badania sugerują, że oglądanie horrorów może prowadzić nawet do schudnięcia.
Horrory są najpopularniejsze podczas światowych niepokojów społecznych, stając się często komentarzami tych wydarzeń. Pokazują moralne dylematy, granice nauki, naturę zła, duchowe konflikty oraz kruchość ludzkiej cywilizacji. Ukazując zło, pokazują nam co się może wydarzyć i jak to może na nas wpłynąć… Niestety czasami się sprawdzają…
Negatywne skutki….
Warto jednak pamiętać, że horrory nie są dla każdego. Osoby lękliwe, z zaburzeniami lękowymi lub traumami powinny przemyśleć czy jest to gatunek dla nich. Szczególnie nie polecam tych filmów osobom z zespołem stresu pourazowego.
Horrory dają wiele, ale dla niektórych z nas może to być aż za dużo. Ich oglądanie może wywoływać negatywne skutki, spowodować wzrost lęku i natrętnych myśli czy pojawianie się złych wspomnień. Kolejnymi problemami mogą być problemy ze snem: bezsenność, koszmary senne i ogólne pogorszenie zasypiania.
Tematy, które są tam podejmowane są kontrowersyjne i pokazane w ekstremalny sposób, co może prowadzić do niepokoju. Długotrwała ekspozycja na treści gloryfikujące zło, może prowadzić do zobojętnienia na zło albo właśnie do zainspirowanie się tymi negatywnymi zachowaniami. Te ekscytujące historie mogą wzbudzić niezdrowe zainteresowanie mroczną tematyką. Dla niektórych dzieci horrory także nie są czymś co warto im puszczać: może pojawić się u nich zwiększona agresja lub obniżona empatia.
Reakcja „walcz lub uciekaj” chwalona w pierwszej części artykułu, może także być niezbyt przyjemna. Wyrzut adrenaliny, przyspieszone bicie serca, napięcie mięśni, potęgowanie czujności. Kto z nas tak naprawdę lubi mieć dreszcze, gęsią skórka, czuć ucisk w żołądku i przyspieszony oddech?
PODSUMOWANIE
Horror to gatunek warty oglądania, który potrafi bawić i wpływać na nas pozytywnie jako trening emocjonalny albo wywołując katharsis. Może jednak wpływać także negatywnie, strasząc nas za bardzo, zmniejszać nasz komfort życia lub pogłębiać problemy psychologiczne. Kluczowe tutaj są indywidualne różnice i nasza wrażliwość. Zachęcam do podejmowania świadomych decyzji dotyczących oglądania strasznych filmów.